lezingen2

Lezingen & Film

Artist Talk Thom Puckey

Woensdag 23 mei 2018 om 19u
Cultuurcentrum Mechelen
Minderbroedersgang 5, Mechelen
Gratis toegang

Een organisatie van Academie Mechelen i.s.m. PZ Duffel

Beeld duffel

De Britse beeldhouwer Thom Puckey (°1948, Bexley Heath, Kent (UK) – leeft en werkt in Amsterdam) begint in de jaren zeventig zijn artistieke carrière als performance-kunstenaar. Samen met de Deen Dirk Larsen vormde hij het collectief “Reindeer werk”. ‘Reindeer werk’ staat voor teamwork, gericht op het ondergaan van het gedrag van het publiek en het gedrag van de kunstenaar zelf. Zeven jaar lang hanteert hij het vluchtig, ongrijpbaar, chaotisch medium van performance, dat enkel is vast te leggen door foto- en filmopnames. Puckey beschouwt performance als een speelse communicatievorm van de sociale wetenschap. Vanaf 1981 besluit hij solide sculpturen te maken, voorwerpen te creëren die hem doen voorbestaan, eeuwigheid verlenen. Installaties en sculpturen vormen een materiele uitbreiding van zijn voordien immaterieel werk. Toch blijft Puckey gebruik maken van vluchtig materiaal uit de alchemie. De kunstenaar beschouwt kunst dan ook als alchemie. Zoals de alchemie mengt de kunst bekende stoffen (kleuren, ideeën, woorden, gebaren) tot nieuwe vormen en betekenissen. De sculpturen hebben als doel de blik van de toeschouwers te trekken. Zoals performances vragen ze om een wisselwerking met het publiek. Ze staan passief, maar door hun aanwezigheid en visuele kwaliteiten trekken ze, controleren ze, bepalen en verrukken ze de blik van de toeschouwer. Puckey’s werk is een stuwkracht voor mentale activiteit van de kijker. Het kijkproces dat te pas komt bij werk van Puckey, gaat gepaard met afvragen en zo wordt de kijker verder geleid naar iets anders, iets wezenlijk. Puckey ziet toeschouwers niet als deelnemers van zijn werk, wel als een onderdeel van zijn werk. Het publiek voltooit het werk of zet in tegendeel het werk in beweging, in werking.
(Bron: M HKA > ensembles.org)

Figuur op een bed met camera en wapens toont een naakte vrouw op een bed, die met gestrekte armen een foto van zichzelf maakt. Ze ligt boven de lakens, de voeten aan het hoofdeinde. Naast haar, op het hoofdkussen en grotendeels onder het laken ver- borgen, liggen wapens.

Deze sculptuur in tijdloos wit marmer is een mooie synthese van het oeuvre van Puckey. Het bed als intieme plek, een kwetsbare naakte jonge vrouw die de mensheid symboliseert, wapens die de gevaarlijke buitenwereld of de eigen (auto-)agressie symboliseren en tenslotte de ‘selfie’ die de doorgeslagen individualisering van de maatschappij voorstelt.


Art & Film #09
 >> Tom of Finland

Leven en werk van Touko Laaksonen/ een film van Dome Karukoski (117’)

Trailer > https://www.youtube.com/watch?v=4yWFHuE89Wc

Afbeelding1

Maandag 11 juni 2018 om 20:30
Filmhuis – Cultuurcentrum
Toegang 6 € / 4 € (cursisten Academie Mechelen)

‘Tom of Finland’ van Dome Karukoski gaat over Touko Laaksonen een artiest die beroemd werd door zijn homo-erotische potloodtekeningen van mannen in uniform. Zijn strijd tegen het oerconservatieve, naoorlogse Finland om zijn geaardheid te verbergen komt uitgebreid aan bod in deze meeslepende biopic.

De Morgen schreef de volgende recensie:

Wat hebben Freddie Mercury, de Village People en uw lokale sm-meester gemeen? Een liefde voor Tom of Finland, het gay-icoon dat leder en uniformen seksualiseerde in zijn stoute tekeningen. Dome Karukoski verfilmt zijn bewogen leven in een ietwat stuurloze, maar onderhoudende biopic.

Zelfs al zegt de naam Tom of Finland u niets, toch kent u zijn werk. Hij bedacht namelijk het iconische beeld van de gespierde leatherboy met borstelige snor en kloppende erectie onder de broek. U weet wel, de look die Freddie Mercury, de Village People en uw lokale sm-meester gewillig overnamen. Vandaag hangen de erotische tekeningen van Tom of Finland – echte naam: Touko Laaksonen – onbetaalbaar te wezen in belangrijke musea, maar ooit moest hij in het grootste geheim werken. Dat ziet u in Tom of Finland, een biopic die bijna een halve eeuw overspant.

Film noir

De film begint tijdens de Tweede Wereldoorlog, die bij Laaksonen (Pekka Strang) diepe wonden zal slaan. Maar ook wanneer de wapens neergelegd worden, is zijn strijd niet voorbij. Touko valt namelijk op mannen, in een oerconservatief land waar homo’s opgejaagd en opgesloten worden. Om de gevaren van zijn clandestiene seksuele ontmoetingen in de verf te zetten, brengt regisseur Dome Karukoski de eerste helft van de film in beeld als een film noir. Lange jassen, hoeden en donkere schaduwen: zelden zag neuken in de bosjes er zo clandestien uit.

Karukoski en scenarist Aleksi Bardy zoeken de oorsprong van Laaksonens beroemde erotische tekeningen in die periode. Dat hij uitgerekend uniformen en leder fetisjeerde, was namelijk een vorm van geweldloos verzet, zo suggereren de makers. De politiemannen die in het echte leven homo’s in elkaar sloegen, werden onder Laaksonens potlood net het object van homoseksueel verlangen. Of hoe Tom of Finland de repressieve autoriteiten in het gezicht swaffelde met dikke piemels.

Atoombom

Niet te verbazen dus dat hij zijn werk aanvankelijk niet in eigen land kan slijten – “Deze tekening is geen blaadje papier, maar een atoombom!”, waarschuwt een kennis hem. Na een tussenstop in Berlijn trekt Touko dan ook naar Californië, het mekka van de bevrijde homo. Daar begint de film stilaan een beetje te zwalpen. Niet alleen door een onhandige narratieve zijsprong, die een paar minuten lang een volledig nieuw personage centraal stelt. Maar ook door de extreem ambitieuze tijdlijn: de jaren verstrijken, maar alle artificiële rimpels op Strangs gezicht ten spijt voel je dat niet echt.

Zou Laaksonen zelf blij zijn als hij deze film zag? We kunnen het hem niet meer vragen – de man overleed in 1991 – maar iets zegt ons dat hij Tom of Finland een tikje braaf en mainstream gevonden had. Anderzijds kan zijn werk op die manier wel een breder publiek bereiken, en bovendien respecteert de film zeker ook Laaksonens speelse geest: ondanks de ernstige thema’s – de strijd voor gelijkheid, zowel op persoonlijk als op maatschappelijk niveau – valt er ook wat te lachen. Een onverwachte ontmoeting met de Californische politie zorgt voor een heerlijk ironisch momentje. “Wat ziet u er goed uit in dat uniform, officer!”

(Lieven Trio in De Morgen, 14 maart 2018)


Voorbije lezingen van het huidige academiejaar vind je in het Archief 2017-2018